3

Het was een week na de moord op Cleon... en het was een vreselijke week geweest. Op heel Trantor heerste chaos.

Hari Seldon was nog premier, maar het was duidelijk dat hij geen macht meer bezat. Hij liet Manella Dubanqua bij zich komen.

'Ik wil je bedanken dat je Raych' leven en het mijne hebt gered. Daar heb ik nog geen kans voor gehad.' En toen met een zucht: 'Ik heb de afgelopen week nauwelijks de gelegenheid gehad om maar iets te doen.'

Manella vroeg: 'Wat is er met die waanzinnige tuinman gebeurd?'

'Die is onmiddellijk geëxecuteerd! Zonder vorm van proces! Ik heb geprobeerd hem te redden door duidelijk te maken dat hij geestelijk gestoord was. Maar er was geen sprake van. Als hij iets anders zou hebben gedaan, een andere misdaad zou hebben gepleegd, zou zijn waanzin zijn erkend en zou hij gespaard zijn. Veroordeeld, opgesloten en behandeld, maar toch gespaard. Maar de keizer vermoorden...' Seldon schudde verdrietig zijn hoofd.

Manella vroeg: 'Wat gaat er nu gebeuren, premier?'

'Ik zal je vertellen wat ik denk dat er gaat gebeuren. Het is afgelopen met de Entun-dynastie. Cleons zoon zal zijn vader niet opvolgen. Ik denk dat hij dat niet wil. Hij is bang om ook te worden vermoord, wat ik hem niet kwalijk neem. Het zou voor hem veel beter zijn om zich terug te trekken op hun familiebezittingen op de een of andere Buitenwereld en daar een kalm leven te leiden. Omdat hij lid is van het keizerlijk huis zal dat hem ongetwijfeld worden toegestaan. Jij en ik zullen wellicht minder geluk hebben.'

Manella fronste haar voorhoofd. 'In welk opzicht, meneer?'

Seldon schraapte zijn keel. 'Ze zouden kunnen zeggen dat omdat jij Gleb Andorin hebt gedood, hij zijn blaster liet vallen, waardoor Mandell Gruber hem kon oppakken, die hem daarna gebruikte om Cleon te vermoorden. Daarom draag jij een groot deel van de verantwoordelijkheid voor de misdaad en zouden ze zelfs kunnen zeggen dat het allemaal afgesproken werk was.'

'Maar dat is belachelijk. Ik ben lid van de beveiligingsdienst en deed mijn plicht. Ik deed wat me was opgedragen.'

Seldon glimlachte droevig. 'Je redeneert op een verstandelijke manier en verstandelijkheid zal een tijdlang niet erg in zijn. Bij gebrek aan een legitieme opvolger voor de keizerlijke troon krijgen we nu waarschijnlijk een militaire regering.'

(Later, toen Manella de manier waarop psychohistorie werkte begon te begrijpen, vroeg ze zich af of Seldon de techniek niet had gebruikt om uit te werken wat er ging gebeuren, want aan de militaire heerschappij zou beslist weer een einde komen. Maar op dat moment zei hij niets over zijn recente theorie.)

'Als we een militaire regering hebben,' vervolgde hij, 'zullen ze meteen een strak regime moeten instellen en elk teken van weerstand moeten onderdrukken, hard en wreed moeten optreden, zelfs als dat tegen alle redelijkheid en gerechtigheid ingaat. Als ze je ervan beschuldigen, juffrouw Dubanqua, dat je deel uitmaakte van een samenzwering om de keizer te vermoorden, zullen ze je afslachten. Niet als een daad van gerechtigheid, maar om een voorbeeld te stellen voor het volk van Trantor.

Ze zouden zelfs kunnen zeggen dat ik ook deel uitmaakte van de samenzwering. Ik ben tenslotte naar buiten gegaan om de nieuwe tuinmannen te verwelkomen, terwijl dat niet mijn taak was. Als ik dat niet had gedaan, zou er geen poging hebben plaatsgevonden om mij te vermoorden, zou jij niet hebben teruggeslagen en zou de keizer nog leven... Zie je hoe het allemaal in elkaar past?'

'Ik kan niet geloven dat ze dat zouden doen.'

'Misschien niet. Ik zal hun een aanbod doen dat ze heel misschien niet zullen willen weigeren.'

'Wat dan?'

'Ik bied aan af te treden als premier. Ze willen me niet. Maar ik heb wel steun in het keizerlijk hof en nog belangrijker is dat de mensen in de Buitenwerelden me accepteren. Dat betekent dat als de leden van de keizerlijke garde me dwingen op te stappen, zelfs al executeren ze me niet, ze toch problemen krijgen. Maar als ik daarentegen ontslag neem en zeg dat ik vind dat een militaire regering juist datgene is wat Trantor en het Imperium nodig hebben, help ik hen eigenlijk. Snap je?'

Hij dacht even na en zei: 'En dan is er nog de psychohistorie.'

(Dat was de eerste keer van haar leven dat Manella het woord hoorde.)

'Wat is dat?'

'Iets waaraan ik werk. Cleon geloofde heel sterk in de macht ervan - sterker dan ik indertijd - en in het hof heerst sterk de gedachte dat psychohistorie een machtig werktuig is of kan worden dat voor de regering zou kunnen worden ingezet. Wat voor regering dan ook.

Het doet er ook niet toe dat ze niets over de details van deze wetenschap weten. Ik heb het liever zo. Gebrek aan kennis kan datgene doen toenemen wat we het bijgelovige aspect van de situatie noemen. In dat geval zullen ze me als burger aan mijn onderzoek laten werken. Dat hoop ik althans. En dat brengt me bij jou.'

'Wat is er met mij?'

'Als deel van de afspraak zal ik vragen of je ontslag uit de beveiligingsdienst mag nemen en eisen dat er geen actie tegen je zal worden ondernomen naar aanleiding van de gebeurtenissen tijdens de moord. Dat zal me toch moeten lukken.'

'Maar daarmee maak je een eind aan mijn carrière.'

'Je carrière is toch al afgelopen. Zelfs al zou de keizerlijke garde geen bevel tot executie tegen je uitvaardigen, dacht je dat ze je als beveiligingsbeambte zouden laten werken?'

'Maar wat moet ik doen? Waar moet ik van leven?'

'Daar zorg ik wel voor, juffrouw Dubanqua. Hoogstwaarschijnlijk ga ik terug naar de Streelinguniversiteit, met een grote donatie voor mijn psychohistorische onderzoek. En ik weet zeker dat ik wel een plekje voor je kan vinden.'

Met opengesperde ogen van verbazing zei Manella: 'Waarom zou u...'

Seldon zei: 'Dat je dat vraagt. Je hebt Raych' leven en het mijne gered. Het is toch logisch dat ik je iets verschuldigd ben?'

En het was gegaan zoals hij had gezegd. Seldon nam eervol ontslag en vertrok van de post die hij tien jaar had bezet. Hij kreeg van de pas gevormde militaire regering, een junta die werd geleid door een aantal leden van de keizerlijke garde en het leger, een overdreven getuigschrift van zijn diensten. Hij keerde terug naar de Streelinguniversiteit en Manella Dubanqua, die werd ontheven van haar eigen post als beveiligingsbeambte, ging met Seldon en zijn gezin mee.