Hoofdstuk 23

1983

Ted lag languit met zijn kleine opvouwbare schaakbord op het versleten tapijt in zijn kamertje toen hij zijn moeder voor de eerste keer hoorde gillen. Hij hield zich muisstil in afwachting van een tweede gil en haast onwillekeurig kroop hij onder zijn bed, vanwaar hij licht door de kier onder de deur kon zien. Als mama boven kwam zou hij haar zien. Papa was niet thuis.

Naast het schaakbord lag een beduimeld boekje met de schaakpartijen van Bobby Fischer, van een buurman gekregen, dat zijn enige informatiebron was geworden. Binnenkort zou hij alle partijen uit zijn hoofd kennen, maar voorlopig was hij gewoon heel goed. Het schaakbord met de eenendertig stukken was ook een cadeau, van een anonieme gever van de kerk. Mama had een pion van aluminiumfolie gemaakt ter vervanging van een ontbrekend stuk. Mama kon geweldige dingen… als ze haar medicijnen maar innam.

En die dag had ze haar pillen niet ingenomen, Ted wist het zeker. De laatste tijd moest papa haar dwingen om ze in te nemen. Als hij er niet was, dan vergat ze haar pillen, of ze nam ze liever niet, en dan begon haar hoofd trucs uit te halen. Net als Bobby, die trucs uithaalde om zijn tegenstanders te misleiden en zijn werkelijke bedoelingen te verbergen.

Ted was bang. Hij had de hele dag op zijn kamer gezeten en de tijd gedood met de partijen van Bobby, maar nu dacht hij dat hij daar misschien niet goed aan had gedaan. Mama had geen lunch voor hem klaargemaakt, ze had niet één keer met hem gepraat en hij was zelfs niet beneden geweest om een glas water te drinken. Hij was de hele dag niet naar de wc geweest! En als mama daar geen acht op had geslagen was dat omdat haar hoofd haar parten speelde. Als hij eerder met haar had proberen te praten, had hij haar misschien kunnen overhalen haar medicijnen in te nemen. Maar dat was inmiddels onmogelijk, wist hij. En het ergste was dat papa de enige was die het kon oplossen – zoals hij hem keer op keer had uitgelegd. Het probleem was dat de ruzies de laatste tijd steeds erger werden. Papa had haar zelfs moeten slaan om haar tot inkeer te brengen.

‘Teddy!’

De onmiskenbare kreet van mama.

Wat moest hij doen? Wat als er nou iets met haar aan de hand was? De oma van Richie was gevallen in bad en ze hadden haar pas twee dagen later gevonden. Mama was geen oude vrouw, maar ze zou wel kunnen struikelen, dacht Ted. Hij was boos op zichzelf omdat hij niet onmiddellijk naar haar toe ging. Hij kwam onder het bed vandaan met alle moed die hij kon verzamelen, en wist niet goed of hij hoopte dat zijn moeder hem nog eens zou roepen, of niet. Hij wilde natuurlijk niet dat zijn moeder een gat in haar hoofd had zoals de oma van Richie, maar hij wist ook hoe verward zijn moeder soms kon zijn. Hij pakte de deurknop en draaide zachtjes.

Er werd niet meer geschreeuwd en in de stilte van de gang boven was dat eigenlijk nog erger.

Ted liep een paar treden naar beneden en spiedde door het trapgat. Hij gluurde tussen de houten spijlen door en zag meteen het grijs wordende haar van Kristen McKay achter de bank. Het was niet de eerste keer dat Ted haar zittend op de grond aantrof, met haar rug tegen de achterkant van de bank, haar benen uitgestrekt naar de muur; om de een of andere reden voelde ze zich prettig op die plek. Ted liep langzaam naar haar toe.

‘Mama?’

Kristen draaide zich om. Toen hij haar ogen zag, wist hij genoeg. Er lag tegelijkertijd verbijstering en wanhoop in.

‘Verstop je!’ Kristen greep zijn hand en trok hem zo hard naar zich toe dat hij viel. Hij ging naast haar zitten.

‘Wat is er aan de hand, mama?’

‘Er zijn vreemden in huis,’ fluisterde zij.

Maanden eerder zou Ted zijn best hebben gedaan haar te geloven. Het was mama immers! Iets zei hem dat hij haar moest geloven. Maar eigenlijk wist hij wel dat ze alleen thuis waren.

‘Heb je je medicijnen wel genomen, mama?’

Ze keek hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Ze streek over zijn haar.

‘Je moet stil zijn, Teddy.’

‘Wie zijn er dan in ons huis?’ vroeg hij zachtjes. ‘Heb je ze gezien?’

Kristen knikte.

‘De Voelsprietmannen.’

Daar had Ted nog nooit van gehoord. Maar de naam liet hem wel schrikken. Kristen draaide zich om en wees over de bank heen.

‘Er staat er een in de keuken. Hij liep daarnet door de kamer en ik kon hem vanaf hier zien. Ze zijn ontzettend lang, Teddy; hij moest bukken om zijn hoofd niet te stoten. Ze zijn ook dun; ze hebben het hoofd van een mier en vreselijk lange voelsprieten.’

‘Misschien is hij al weg. Ik zal even kijken.’

‘Nee!’ Kristen drukte haar scherpe nagels in de onderarm van de kleine Ted. ‘Dat is gevaarlijk. Ik zeg toch dat ik hem net heb gezien.’

‘Maar wat willen ze dan, mama?’

Ze aarzelde even.

‘Jij bent een slimme jongen, Teddy. Die medicijnen waar jij het over hebt, dat zijn geen medicijnen, ze zijn helemaal niet goed voor mij. Je vader dwingt me die pillen te nemen om me uit de weg te ruimen. Hij wil dat ik de hele dag slaperig ben en in bed blijf.’

‘Papa houdt van ons,’ zei Ted, hoewel hij daar met zijn zeven jaar al aan begon te twijfelen.

‘Ik heb de pillen door de gootsteen gespoeld. Daarom zijn de Voelsprietmannen gekomen.’

‘Allemaal?’

Die pillen waren peperduur. Zijn vader klaagde daar voortdurend over. Soms gooide Kristen er een paar in de wc en dat was reden genoeg voor een ellenlange ruzie. En nu waren ze dus allemaal weg.

‘De Voelsprietmannen weten dat, dat kunnen ze met hun voelsprieten opvangen. Daarom zijn ze gekomen.’ Ted kon het niet meer aanhoren en rende naar de keuken. Mama probeerde hem tegen te houden, maar hij was sneller.

‘Nee!’ gilde Kristen. Ze draaide zich om en op haar knieën keek ze over de rand van de bank toe hoe haar enige zoon de keuken in stormde.

‘Hier is niemand!’ Ted liep naar de gootsteen. Aan één kant lag een berg kartonnen doosjes en doordrukstrips, allemaal leeg. Mama had niet gelogen, alle pillen waren in de afvoer terechtgekomen. Hij huiverde. Hij durfde zich de consequenties van die massale medicijnvernietiging niet voor te stellen. De gedachte alleen al…

Even haastig liep hij terug naar de kamer. Mama zat nog steeds achter de bank.

‘In de keuken zijn geen Voelsprietmannen, mama! Voelsprietmannen bestaan niet. Je hebt alle pillen weggegooid!’

Zij schoof naar hem toe en probeerde zijn arm te grijpen. Ted schudde haar van zich af en deinsde achteruit.

‘Papa wordt vast ontzettend kwaad!’

‘Je vader haat ons, Teddy. Hij heeft een andere vrouw. Daarom wil hij van me af, en daarna ben jij aan de beurt. Hij sluit je in een weeshuis op en –’

‘Hou je mond!’

Kristen negeerde de woede-uitbarsting van haar zoon en schoof een stukje verder, nu achter de veilige bank vandaan, ze probeerde nogmaals zijn arm te grijpen. Weer tevergeefs.

‘Het is allemaal jouw schuld! Ik haat je!’

Er veranderde iets in de gezichtsuitdrukking van Kristen. Ze keerde terug naar de bescherming van de bank. Ze liet haar stem dalen.

‘Jij bent mijn Teddy niet. Je bent een van hen.’ Kristen wees naar de keuken. ‘Jullie hebben hem daar, hè?’

Ted snikte, hij kon er niets aan doen.

‘Hou me maar niet voor de gek. Blijf uit mijn buurt!’

‘Mama…’

Terwijl haar opengesperde ogen boven de leuning van de bank uit kwamen, schudde ze keer op keer met haar hoofd. Ted wist dat hij niets kon doen, net zo goed als hij wist dat het alleen maar erger zou worden. In een oogwenk was hij naar zijn kamer gerend. Hij trok de deur achter zich dicht en kroop onder zijn bed. Het schaakbord en het boek van Bobby Fischer lagen nog op de grond. Hij maaide ze aan de kant en begroef zijn gezicht in zijn armen. Toen begon hij ontroostbaar te huilen.

Na een eindeloos halfuur hoorde hij waar hij zo tegen opzag. De auto van Frank McKay stopte op de oprit. Als een veer schoot Ted zijn schuilplaats uit. Zijn rode ogen moesten een tijdje aan het licht in de kamer wennen. Hij liep naar het raam en daar zag hij zijn vader inderdaad uit de auto stappen. Dat hij het raampje openliet, viel hem niet speciaal op. Papa liet het altijd open als hij nog weg moest.

Franks schreeuw donderde door het huis. Ted had zich best weer onder het bed kunnen verstoppen – al zou dat natuurlijk niet voorkomen dat hij hoorde wat er beneden allemaal gebeurde –, maar om een of andere reden deed hij de deur open en liep hij naar de trap. Er kon iets ergs gebeuren. Ted was bang.

Het duurde niet lang voor Frank de lege verpakkingen naast de gootsteen ontdekte, waarop hij compleet door het lint ging.

‘Dit kan niet waar zijn!’ schreeuwde hij de hele tijd. ‘Stomme tyfushoer!’

Schelden was Franks specialiteit.

Kristen zei niets. Ted durfde niet naar beneden te kijken, maar hij zag haar in gedachten voor zich zoals ze daar achter de bank zat. Er kletterde iets tegen de grond; een vaas of een bloempot die aan diggelen ging, misschien een van de lampen.

‘Ik ga hier weg, hoor je me? Het enige wat jij moet doen is die klotepillen slikken. En zelfs dat kun je niet! Je bent nergens goed voor.’

‘Blijf uit mijn buurt!’ Kristen deed voor het eerst haar mond open.

‘Dat maak ik verdomme zelf wel uit.’

‘Raak me niet aan!’

‘Zit stil, kutwijf.’

‘Waar heb –’

Een harde klap maakte dat Kristen meteen stil was. Bij wijze van toegift volgden er nog twee klappen. Behalve creatief met scheldwoorden was Frank ook vrijgevig met klappen.

‘Slik door, trut!’

‘Waar heb je…’ het kostte Kristen moeite uit haar woorden te komen.

‘Waar ik ze vandaan heb? Waar ik ze vandaan heb? Ik had ze verstopt… ik wist wel dat je dit een keer zou doen. Zo goed ken ik je, hoer. Altijd op zoek naar een manier om me te jennen. Slik nou goddomme eens door. Laat zien… Doe je tong aan de kant. Niet bijten, kutwijf!’

Een klap. Vast met vlakke hand tegen haar wang, want het klonk als een zweepslag.

‘Je gaat er nog een nemen… en waag het niet om hem uit te spugen, ik waarschuw je.’

Mama nam nooit twee pillen achter elkaar. Ze nam ze elke acht uur, dat wist Ted precies.

‘En met deze erbij zijn het er drie,’ zei Frank razend, zich bij elk woord verkneuterend.

Drie. Ted raakte in paniek. Misschien was het logisch om er twee te nemen als ze er een had overgeslagen, maar drie? Waarom moest mama drie van die joekels van pillen nemen?

‘Ik ben weg, Kristen. Hoor je dat? Misschien kom ik nooit meer terug en dan zal de overheid zich uiteindelijk wel over je ontfermen. Dat zou geweldig zijn, vind je ook niet?’

Er kwamen geen antwoorden meer van mama’s kant. Misschien was ze sneller dan gewoonlijk in slaap gevallen. Drie pillen konden daar vast wel voor zorgen.

De overheid zal zich uiteindelijk wel over je ontfermen.

Ted schrok zich rot toen hij Frank bij de trap hoorde. Hij vloog naar zijn kamer en deed de deur achter zich dicht. Hij ging in bed liggen en deed of hij sliep. Na een paar seconden hoorde hij hoe de deur van zijn kamer openging en weer dicht. Hij hoopte dat zijn vader echt dacht dat hij niets van het gedoe beneden had gehoord, al was dat moeilijk te geloven.

Vervolgens hoorde hij de douche lopen, waarop hij zijn bed uit kwam.

Zijn vader douchte zich altijd ’s ochtends. Als hij dat ritueel herhaalde, was het omdat hij nog weg moest. En toen begreep hij het. Frank ging ervandoor! Had hij dat soms zo-even niet gezegd?

Ik ben weg, Kristen.

Ted besloot in een opwelling wat hij zou gaan doen. Hij stopte kussens in zijn bed, zodat het leek of hij er nog in lag, pakte een tas en deed er wat kleren in. Terwijl hij de tas op zijn bed zette, overwoog hij of het veilig was om naar beneden te sluipen. Hij wist dat hij het moest doen. Papa was nog in de douche en dat stelde hem gerust. Beneden vond hij mama doezelend achter de bank met haar benen uit elkaar en haar hoofd naar één kant gedraaid.

‘Teddy…’ fluisterde ze terwijl ze haar ogen amper opendeed.

Ted gaf haar een kus op haar voorhoofd.

‘Ik haat je niet hoor, mama.’

De overheid zal zich uiteindelijk wel over je ontfermen.

Er verscheen een flauwe glimlach op de lippen van Kristen McKay.

Ted liep terug naar zijn kamer en pakte het schaakbord en het boek van Bobby. Hij klom door het raam naar buiten en glipte over het dak naar een zijmuur waar hij vaak genoeg tegenop geklommen had. Franks Mustang stond op hem te wachten. Ted had de sleutels niet om zich in de kofferbak te verstoppen, maar hij kende een foefje waarmee hij er toch in kon. Hij glipte moeiteloos door het openstaande raam en kroop naar de achterbank. Hij trok eraan en voilà!

Hij zou er samen met papa vandoor gaan. Nu was zijn vader ziedend, maar als zijn kwaadheid gezakt was, zou hij het begrijpen.

En mama was beter af zonder hen. Ted snapte niet helemaal wie de overheid was en hoe die zich over mama zou ontfermen, maar hij zou dat vast en zeker beter doen dan Frank McKay.

Hij krulde zich op in de kofferbak en wachtte af.