Amsterdam ID. De naam werd in 1909 gegeven door Nederlandse kolonisten, naar de grootste Nederlandse stad; ook Amsterdam MT dankt zijn naam aan Nederlandse kolonisten. Ouder is Amsterdam NY: deze plaats kreeg in 1804 zijn naam in een periode dat men exotische namen toekende en zich bewust was van de Nederlandse traditie in New York, die afkomstig was van de eerste stroom kolonisten. Amsterdam MO is zo genoemd omdat het bedrijf van de belangrijkste financier van de lokale spoorwegen in het Nederlandse Amsterdam was gevestigd. Die financier was de Nederlandse bankier en makelaar in koffie Jan de Goeijen, tot wie Arthur Stilwell, de grondlegger van de Kansas City Southern Railway, zich wendde toen zijn geld op was. De Goeijen ging in de jaren tachtig van de negentiende eeuw aandelen verkopen in de Amerikaanse spoorwegen. Als teken van waardering vernoemde Stilwell verschillende plaatsen naar De Goeijen of zijn familieleden, of naar Nederlandse plaatsen waarmee hij een band had.

Antwerp MI en OH. Zo genoemd door Vlaamse immigranten naar de stad Antwerpen in België.

Barneveld WI. Gesticht in 1881 en vernoemd naar de zeventiende-eeuwse Nederlandse staatsman Johan van Oldenbarnevelt, vooral bekend uit J.L. Motley’s Life and Death of John Barneveld (1874).

Barneveld NY is een eeuw ouder, maar eveneens vernoemd naar de Nederlandse staatsman: eind achttiende eeuw werd de Holland Land Company opgericht door dertien Amsterdamse investeerders, die land opkochten in het westen en midden van de staat New York en in het westen van Pennsylvania. Een van de agenten, Gerrit Boon, stichtte in 1793 de plaats Oldenbarneveld(t), die vanaf 1819 de gemeente Olden Barneveld werd en, na een intermezzo onder de naam Trenton, sinds 1903 officieel Barneveld heet.

Batavia NY. De plaats en omgeving werd in 1792 aangekocht door de Holland Land Company en in 1802 werd Batavia het hoofdkwartier. Onder de investeerders van de Holland Land Company zaten enkele Nederlandse patriotten, die in 1795 de macht hadden gegrepen binnen de Bataafse Republiek, die in de plaats kwam van de Nederlandse Republiek. Naar deze republiek vernoemden zij de New Yorkse plaats: Batavia is de Latijnse naam voor Nederland.

Belgium WI. De plaats Belgium is gesticht tussen 1845 en 1860 door Luxemburgse families, die de plaats noemden naar België. Luxemburg hoorde met België in het begin van de negentiende eeuw bij het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden; in 1830 scheidde België zich af van Nederland en in 1839 werd Luxemburg opgesplitst: het grootste gedeelte werd een provincie van België, een kleiner deel bleef tot 1890 verenigd met Nederland en werd daarna zelfstandig. In Belgium WI wordt nog steeds ieder jaar het Luxembourg Fest gehouden.

Bonduel WI. Door Belgische immigranten genoemd naar de jezuïetenmissionaris Florimund Bonduel.

Boonville NY. Eind achttiende eeuw vernoemd naar Gerrit Boon, agent van de Holland Land Company, die deze stad stichtte. Boon had de stad de naam Kortenaer gegeven, naar de zeventiendeeeuwse Nederlandse admiraal Egbert Bartholomeusz Kortenaer.

Borculo MI. Midden negentiende eeuw zo genoemd door Nederlandse kolonisten die afkomstig waren uit de Nederlandse plaats Borculo.

Brussels IL, WI. Halverwege de negennegentiende eeuw door immigranten uit België genoemd naar de Belgische hoofdstad die Vlamingen Brussel en Walen Bruxelles noemen.

Cazenovia NY. Eind achttiende eeuw door Jan Linklaen, agent van de Holland Land Company, vernoemd naar Théophile Cazenove, een andere agent van de Holland Land Company.

Charleroy PA. De stad is in 1890 gesticht door Belgische immigranten. Er werd een glasfabriek gevestigd, net als in de Belgische plaats Charleroi.

De Queen AR. Door de grondlegger van de lokale spoorwegen, Arthur Stilwell, genoemd naar de Nederlandse financier Jan de Goeijen. Omdat men de naam De Goeijen niet kon uitspreken, werd hij Jack of John De Queen genoemd, en die naam kreeg ook het stadje. Daar was De Goeijen niet blij mee: ‘hoe zou jij het vinden als ik je zou zeggen dat ik mijn zoon naar jou heb vernoemd, en je zou erachter komen dat hij William heet?’, schijnt hij Arthur gevraagd te hebben. De naam bood echter ook mogelijkheden: zo verschijnt het plaatselijke sufferdje vanaf 1897 onder de bijzondere naam The DeQueen Bee.

DeRidder LA. Arthur Stilwell vernoemde deze plaats naar de meisjesnaam van de Belgische schoonzuster van zijn belangrijkste financier Jan de Goeijen, Ella De Ridder-De Goeijen.

DeRuyter NY. Eind achttiende eeuw door Jan Linklaen, agent van de Holland Land Company, vernoemd naar de zeventiendeeeuwse Nederlandse admiraal Michiel Adriaensz. de Ruyter.

Drenthe MI. Midden negentiende eeuw door Nederlandse kolonisten genoemd naar hun plaats van herkomst, de gelijknamige provincie in Nederland. Er woonden hier ook immigranten uit Staphorst en omgeving, die aanvankelijk niet akkoord gingen met de naam Drenthe: Staphorst ligt immers in Overijssel. Een boze boer spijkerde dan ook een bord aan een boom met de tekst ‘Hier begint Staphorst!’

Enka NC. De stad werd in 1928 gesticht voor de werknemers van de Amerikaanse afdeling van de Nederlandse Enka Company, op dat moment de grootste katoenfabrikant. Aanvankelijk heette dit bedrijf de Nederlandsche Kunstzijdefabriek. In de spreektaal werd de lange naam verkort tot de twee beginletters N en K, uitgesproken als Enka, en dit werd ook de officiële naam van het bedrijf.

Friesland WI. In het midden van de negentiende eeuw zo genoemd door Nederlandse kolonisten die afkomstig waren uit de provincie Friesland.

Vriesland MI werd gesticht door dominee Marten Ypma. In Wisconsin liggen ook het eveneens door Friezen gestichte East Friesland en New Amsterdam, dat in 1853 gesticht werd onder de naam Frisia.

Ghent MN. Door Vlaamse immigranten vernoemd naar de plaats Gent in België.

Ghent OH, WV en KY zijn vernoemd naar de Vrede van Gent, waarmee de oorlog van 1812 tussen de VS en het Verenigd Koninkrijk werd beëindigd; de oorlog ging onder andere over het bezit van Canada. Henry Clay, een van de Amerikaanse onderhandelaars, was degene die de plaats Ghent KY zijn naam gaf.

Graafschap MI. In het midden van de negentiende eeuw zo genoemd door kolonisten die afkomstig waren uit het graafschap Bentheim in Duitsland, oostelijk van Overijssel, waar een dialect wordt gesproken dat veel overeenkomst met het Twents heeft. In de negentiende eeuw ontstond hier een Oudgereformeerde Kerk die nauw aansloot bij de Afscheiding in Nederland.

Groningen MN. Zo genoemd door Nederlandse kolonisten naar de gelijkgelijknamige Nederlandse provincie of stad.

Ook de naam New Groningen MI is in de negentiende eeuw naar deze provincie of stad vernoemd. Inmiddels is de plaats onderdeel geworden van Zeeland MI en is de naam New Groningen alleen bewaard gebleven in eigennamen zoals New Groningen School en New Groningen Cemetery.

Hague ND. In 1902 gesticht door Nederlandse kolonisten en genoemd naar de Nederlandse stad Den Haag.

Harderwyk MI. Door Nederlandse kolonisten in de negentiende eeuw genoemd naar de Nederlandse plaats Harderwijk; inmiddels is de plaats onderdeel geworden van Holland MI en is de naam Harderwyk alleen bewaard gebleven in namen zoals Harderwyk Christian Reformed Church.

Harlem MI. Door Nederlandse kolonisten in de negentiende eeuw genoemd naar de Nederlandse plaats Haarlem.

Harlingen TX. Ontwikkelaar Lon C. Hill stichtte de stad in 1904 aan de noordelijke oever van de Arroyo Colorado-rivier. Hij wilde er een belangrijk handelsknooppunt van maken, dat goed bereikbaar was zowel over de weg als over water. Daarom noemde hij de stad naar de even strategisch gelegen Friese stad Harlingen, wat opmerkelijk is, want voor zover valt na te gaan had hij geen binding met Nederland of Friesland.

Hoboken NJ. De plaatsnaam is al bekend sinds de zeventiende eeuw, maar de gelijkenis met de vroegere Belgische plaats Hoboken bij Antwerpen (sinds 1983 een district van Antwerpen) is te danken aan volksetymologie die heeft plaatsgevonden in de negentiende eeuw.

Oorspronkelijk noemden de Nederlanders de plaats in de zeventiende eeuw Hobocan Hackingh of Hopoghan Hackingh; Hobocan ging terug op een Algonkinwoord dat ‘tabakspijp’ betekende, en hackingh was een afleiding van het Nederlandse werkwoord hacken, hakken, omdat de indianen op die plaats pijpen hakten uit de aanwezige stenen.

De Nederlanders noemden de plaats ook wel Hoebuck of Hoboquin, maar nooit Hoboken (wat ook niet voor de hand lag, want er waren nauwelijks Vlamingen onder de Nederlandse kolonisten).

Tijdens de Engelse periode gebruikte men in officiële documenten Hoebuck of Hoboquin. In de negentiende eeuw, toen dankzij Belgische immigranten de Antwerpse plaatsnaam meer bekendheid kreeg, is de naam gewijzigd en is de link gelegd met de Belgische plaatsnaam, met name in het tweedelige History of New Netherland van E. B. O’Callaghan uit 1846-1849. De naam Hoboken GA heeft evenmin een rechtstreekse band met België: de plaats is vernoemd naar Hoboken NJ. Geen van beide plaatsen is dus vernoemd door Vlaamse immigranten.

Holland MI. Genoemd naar Holland, de naam van een Nederlandse provincie (tegenwoordig verdeeld in Noord- en Zuid-Holland) en bij uitbreiding gebruikt als synoniem voor Nederland. Vroeger waren hier ook de nederzettingen South Holland en North Holland gevestigd, maar die zijn inmiddels opgegaan in Holland. Holland MI heeft als bijnaam The Tulip City, omdat er sinds 1930 jaarlijks in mei het Tulip Time Festival wordt gevierd. Er zijn in de VS 28 plaatsen die Holland heten; deze plaatsen zijn in 1997 beschreven in het boek Holland USA, in het spoor van de Nederlandse kolonisten. Een avontuurlijke reis langs 28 Hollands door de journalisten Bram Donkers en Anne Wesseling. Driekwart van deze plaatsen heeft overigens geen enkele band met Nederland of met Nederlandse kolonisten, maar is vernoemd naar een grootgrondbezitter of investeerder die Mr. Holland heette. In South Dakota ligt New Holland, dat wel is gesticht door Nederlandse immigranten, net als New Holland MI en Hollandale MN.

Hollandtown WI is in 1851 gesticht door katholieke Nederlanders; het dorp heette eerst Franciskus Bosch, maar werd na twee jaar omgedoopt tot Hollandtown.

Hospers IA. Door de spoorwegen, die hier een station bouwden, genoemd naar de Nederlander Henry Hospers, enige tijd burgemeester van Pella en stichter van Orange City, waar de stad Hospers niet ver vandaan ligt.

Leyden MA. Deze plaatsnaam is niet afkomstig van Nederlandse immigranten. Leyden is in 1737 gesticht en kreeg in 1784 een zelfstandige status; men vernoemde de plaats toen naar de Nederlandse stad Leiden omdat de Pilgrim Fathers, de Engelse puriteinen die in 1620 naar Noord-Amerika waren getrokken om een kolonie in Massachusetts te stichten, voor hun vertrek naar Amerika enige tijd in het Nederlandse Leiden hadden gewoond. De keuze voor de plaatsnaam is volgens Stewarts Concise Dictionary of American Place-Names veelzeggend, want het toont aan dat men na de Amerikaanse onafhankelijkheid zocht naar nieuwe, niet-Engelse namen omdat Engelse namen impopulair waren geworden.

Leyden NY dankt zijn naam, sinds 1797, aan de Holland Land Company.

Liege MO. De verdediging van de Belgische stad in 1914 tegen de Duitse bezetter maakte zo’n diepe indruk in de VS, dat men in 1918 de Amerikaanse plaats naar de Belgische vernoemde – daarbij koos men voor de Franse naam Liège en niet voor de Nederlandse naam Luik. De naam is dus niet afkomstig van immigranten.

Lincklaen NY. Eind achttiende eeuw vernoemd naar Jan Linklaen, agent van de Holland Land Company.

Luxemburg WI. De plaats is gesticht tussen 1845 en 1860 door Luxemburgse families.

Mena AR. De stad werd in 1896 opgericht, toen er een lokale spoorweg werd aangelegd, gefinancierd door onder anderen de Nederlander Jan de Goeijen. Mena werd genoemd naar zijn vrouw Mina de Goeijen-Janssen: Mina klinkt in het Amerikaans-Engels als Mena.

De naam is dus niet, zoals vaak wordt beweerd, een verkorting van de naam van de Nederlandse koningin Wilhelmina, die trouwens pas in 1898 de troon besteeg.

Middleburg IL. Zo genoemd door Nederlandse kolonisten die afkomstig waren uit de Zeeuwse plaats Middelburg.

Namur WI. De stad is omstreeks 1850 door Walen gesticht (Vlamingen noemen de plaats in België Namen).

Nassau NY. Prins van Oranje-Nassau is een Nederlandse titel – in 1.3 bleek al dat verschillende gewesten (counties) in Noord-Amerika in de zeventiende eeuw vernoemd zijn naar Oranje. In de negentiende eeuw werd ook Nassau in de naamgeving gebruikt: in 1899 kreeg het gewest Nassau in New York zijn naam, doordat de belangstelling voor het verleden toen opleefde. De titel Oranje-Nassau werd ook gedragen door Willem III, de stadhouder-koning. De rivier en het gewest Nassau, Florida, werden tijdens het Britse regime (1763-1783) naar zijn titel vernoemd.

Nederland CO. De stad kreeg zijn naam van een Nederlandse mijnbouwmaatschappij die in dit gebied in de negentiende eeuw verschillende mijnen aankocht. Men noemde de plaats zo omdat hij gelegen was ten zuiden van de op dat moment bloeiende stad Caribou,

en velen naar het lager gelegen Nederland (letterlijk ‘laag land’) trokken om voorraden in te slaan. Nederland TX werd in 1897 gesticht door spoorwegmagnaat Arthur Stilwell: hij kocht de grond op en hij trok kolonisten aan, en als dank voor de Nederlandse financiers noemde hij de stad Nederland en regelde hij dat Nederlandse families over konden komen om rijst te gaan verbouwen in Texas.

Niekerk MI. Door Nederlandse kolonisten uit Graafschap MI in 1866 gesticht en genoemd naar de Nederlandse plaats Nijkerk in de provincie Gelderland;

inmiddels is de plaats onderdeel geworden van Holland MI en is de naam Niekerk alleen bewaard gebleven in namen zoals Niekerk Christian Reformed Church.

Noordeloos MI. Aanvankelijk was het dorp onderdeel van Zeeland MI, maar in 1856 richtte men een eigen kerkgemeente op, waarvoor de Nederlandse dominee Koene van den Bosch werd aangetrokken; om de gemeente voor hem aantrekkelijk te maken, gaf men haar de naam van de Nederlandse geboorteplaats van de dominee: Noordeloos. In 1857 richtte de dominee de Noordeloos Christian Reformed Church op, waardoor Noordeloos de eerste Christelijk Gereformeerde Kerk van de VS heeft.

Oostburg WI. Halverwege de negentiende eeuw door Nederlandse kolonisten genoemd naar de gelijknamige Nederlandse plaats.

Orange City IA. De stad is in 1870 gesticht door Nederlandse kolonisten, voornamelijk afkomstig uit het uit zijn voegen groeiende Pella, onder leiding van de burgemeester van Pella, Henry Hospers. Orange City (in het Nederlands Oranjestad) werd genoemd naar de Nederlandse prins Willem van Oranje.

Overisel MI. Gesticht door dominee Seine Bolks en streekgenoten die de plaats vernoemden naar de Nederlandse provincie Overijssel, waar ze vandaan kwamen.

Pella IA. Zo genoemd door de stichter dominee Scholte. Hij noemde de stad naar het bergstadje Pella aan de overzijde van de rivier de Jordaan, waarheen de gemeente van Jeruzalem vluchtte toen de stad in 70 na Christus door de Romeinen verwoest werd. Wie wegvluchtte en Pella bereikte, was vrij. Vroeger bestond dan ook in het Nederlands de uitdrukking ze zijn in Pella voor ‘ze zijn veilig, ze zijn ontkomen aan de vervolging’. Ook de afgescheidenen zochten een veilige haven om hun geloof in vrijheid te kunnen belijden. De naam werd later door kolonisten, afkomstig uit Pella IA, overgedragen op de nieuwgestichte kolonie in Pella, Nebraska.

Rosiere WI. Halverwege de negentiende eeuw door Belgische immigranten vernoemd naar de Belgische plaats Rosières.

South Holland IK. Hier vestigden zich in 1847 Nederlandse kolonisten die de plaats eerst De Laage Prairie, ook Holland Bridge of Low Prairie noemden om hem te onderscheiden van een andere Nederlandse kolonie, hoger gelegen in het noorden, de Hooge Prairie (tegenwoordig Roseland). In 1870 werd er een postkantoor in de plaats gevestigd en veranderde de plaatsnaam in South Holland, ter ere van de Nederlandse provincie Zuid-Holland waar veel kolonisten vandaan kwamen. Nog steeds zijn de Nederlandse gereformeerde wortels nadrukkelijk in het dagelijks leven terug te vinden: zo zijn alle winkels en zaken op zondag gesloten, wordt er binnen de stadsgrenzen geen alcohol verkocht en is de verkoop van pornografie verboden. Het motto van de stad is ‘a community of faith, family, future’.

Vandervoort AR. Arthur Stilwell vernoemde deze plaats naar de meisjesnaam van de moeder van zijn belangrijkste financier Jan de Goeijen, Van der Voort; eerst heette de plaats Janssen, naar de meisjesnaam van zijn echtgenote.

Vanoss, OK. De plaats, gesticht in 1908, is door de bewoners vernoemd naar de Nederlandse financier van de plaatselijke spoorlijn, S.F. van Oss uit Den Haag.

Walhain WI. Halverwege de negentiende eeuw door Belgische immigranten vernoemd naar de Belgische plaats Walhain.

Walloon Lake MI. Rond het meer waren ooit Walen gevestigd, vandaar de naam.

Later noemde men het meer Bear Lake, maar toen men op een oude kaart de oorspronkelijke naam terugvond, werd de naam gewijzigd.

Waterloo NY. Vernoemd naar de Belgische plaats waar Napoleon Bonaparte in 1815 definitief werd verslagen. De naam werd ook toegekend als verwijzing naar de uitdrukking zijn Waterloo vinden ‘definitief verslagen worden’. Zo wil de traditie dat de naam Waterloo OK verwijst naar het feit dat de plaats vlakbij een steile plek ligt waar een spoorwegingenieur bijna zijn Waterloo vond. En Waterloo OR zou zo zijn genoemd nadat er een strenge gerechtelijke beslissing genomen was, aldus Stewarts Concise Dictionary of American Place-Names. De diverse Waterloo’s zijn dus niet vernoemd naar Belgische immigranten.

Watervliet MI. In 1833 werd de stad gesticht onder de naam Waterford, als verwijzing naar het stromende water van de Paw Paw-rivier. Toen er in 1849 een postkantoor werd gevestigd, moest de naam worden gewijzigd omdat er in Michigan al een andere plaats met die naam bestond. Men koos nu voor de Nederlandse naam Watervliet, letterlijk ‘stromend water’. Die keuze is opmerkelijk: kennelijk kende men voldoende Nederlands om de Engelse naam in een Nederlandse om te zetten.

Zou de beheerder van het postkantoor, mr. Isaac Swain, van Nederlandse komaf zijn geweest? De stad Watervliet NY werd in 1788 gesticht en kreeg een Nederlandse naam ter ere van de oorspronkelijke zeventiende-eeuwse Nederlandse kolonisten.

Westerlo NY. In 1815 vernoemd naar de Groninger Eilardus Westerlo (1738-1790), die in 1760 predikant werd in Albany en die de Amerikaanse onafhankelijkheid steunde door in 1782 de welkomsttoespraak uit te spreken tijdens een bezoek van generaal Washington aan Albany. De plaats is dus niet vernoemd naar de Belgische plaats Westerlo.

Wilhelmina MO. Begin twintigste eeuw zo genoemd door de stichters van de vestiging, Nederlandse katholieken, naar de toenmalige koningin van Nederland.

Zeeland MI. Gesticht door dominee Cornelis van der Meulen en Zeeuwen die met hem meegekomen waren, en daarom genoemd naar de gelijknamige provincie in Nederland.

Zwolle LA. Arthur Stilwell vernoemde deze plaats naar de geboorteplaats van zijn belangrijkste financier Jan de Goeijen.

Zutphen MI. Door Nederlandse kolonisten in de negentiende eeuw genoemd naar de gelijknamige stad in Nederland.

De geografische namen in de VS die te danken zijn aan de tweede stroom Nederlandse immigranten, liggen aanzienlijk meer over het continent verbreid dan die van de eerste stroom. Daarentegen is de invloed van de tweede stroom op de Amerikaanse topografie wel eenzijdiger dan die van de eerste: de negentiende- en twintigste-eeuwse kolonisten hebben vrijwel uitsluitend plaatsnamen geleverd, terwijl de zeventiendeeeuwse kolonisten ook vele waternamen en namen voor opvallende kenmerken van het Amerikaanse landschap hebben benoemd (zie 1.3 en 2.5).