Kegelen

Tijdens een detour van het historische naar het gewone Léon, waar we een motorzaak zoeken om te zien of ze lekkere dunne zomerhandschoenen hebben, stuiten we op een pleintje. Bankjes eromheen, klein keetje met een paar roestige tuinstoelen ernaast en in het midden drie stevig aangestampte vlakken kleiachtige grond. Twee daarvan zijn afgedekt met een stuk zeil. Op het derde, dat in de schaduw ligt, staan twaalf grote, uit hout gesneden kegels. Op een meter of vijf afstand van de kegels staat een groepje mannen. Ik tel er negen. Oude mannen, met strooien hoedjes op. In hun hand hebben ze een soort discus, maar dan bol aan één kant. De discus is uit hetzelfde, zo te zien, zachte hout gesneden als de kegels. Beide zitten vol kerven en butsen.

Wanneer we de eerste van de mannen zijn discus zien werpen, snappen we waarom. Met een fraaie boog zeilt de ovale houten schijf door de lucht en raakt dan op zijn tocht naar beneden een stuk of wat kegels hard in de flank. Nog veel meer oude mannen leunen tegen de hekjes die om het pleintje staan, en leveren met knikjes en gebaren commentaar op het spel. ‘Bolos’ legt één van hen aan ons uit. En als hij ziet dat we belangstelling hebben, probeert hij ons met wat gemompelde woorden uit te leggen waar het allemaal om draait. We begrijpen er niets van, maar knikken welwillend. Twee van de toeschouwers, die allemaal zorgvuldig in de schaduw van een grote oleander blijven, lopen na elke worp naar de kegels en trekken met takjes lijnen en cirkels in de klei. De werpers staan tijdens het gooien met hun discus in een vierkant, gevormd door een met grote spijkers in elkaar getimmerd houten raam. Net als alle attributen van dit spel, mist ook dit ding iedere vorm van verfijning. De splinters steken nog uit het hout, de hoeken zijn grof afgezaagd en gewoon met rechte kanten tegen elkaar gezet.

Wanneer alle deelnemers hun discus hebben gegooid, schuift één van de mannen het houten vierkant een stukje verder naar achteren voor de volgende ronde. Er wordt nauwelijks gesproken. De mannen hebben genoeg aan kleine knikjes met het hoofd, een opgetrokken wenkbrauw en een enkele keer een arm die als een vraag of als een compliment de lucht in gaat. De armen zwaaien voor de worp , de discus zeilt, de doffe kloink wanneer hij een kegel raakt en het vochtige geluid waarmee kegel en discus op de aangestampte klei landen. Het is een spel van geluiden en gebaren, maar zonder woorden. En zonder haast.

Dan zien we, helemaal apart van het spel, een meter of wat naast het veld van aangestampte klei, nog een kegel. Of kegeltje, want waar de gewone wel een meter hoog zijn, haalt deze nog niet eenderde daarvan. ‘Premium’, zegt de man die het ons allemaal graag wil uitleggen. Hij heeft onze blik gevolgd. Het is een lief klein kegeltje. Heel zorgvuldig gesneden en vervolgens mooi glad geschuurd. Maar niemand kijkt ernaar of doet er iets mee. Het staat er gewoon.