DE OORLOGMAKER
De geur van een nieuwe houten kist. Zwarte jurken. Enorme wallen onder de ogen. Liesel stond samen met de anderen op het gras. Diezelfde middag las ze Frau Holtzapfel weer voor. De Dromendrager, het lievelingsboek van haar buurvrouw.
Al met al was het een drukke dag.
27 JULI 1943
Michael Holtzapfel werd begraven en de boekendief
las de treurenden voor. De geallieerden bombardeerden
Hamburg – en wat dat betreft is het maar goed dat ik
kleine wondertjes kan verrichten. Niemand anders had
in zo korte tijd bijna 45.000 mensen kunnen meenemen.
Nog in geen miljoen mensenjaren.
De Duitsers begonnen nu daadwerkelijk de tol te betalen. De puisterige knietjes van de Führer begonnen te bibberen.
Toch moet ik hem iets nageven, die Führer.
Hij bezat absoluut een ijzeren wil.
Wat oorlogvoeren betreft was er in geen enkel opzicht sprake van enige verslapping en ook de uitroeiing en afstraffing van de jodenplaag ging onverminderd voort. Hoewel de meeste kampen door heel Europa verspreid lagen, stonden er ook nog enkele in Duitsland zelf.
In die kampen werden vele mensen nog steeds gedwongen te werken, en te lopen.
Max Vandenburg was zo’n jood.