Het verhaal van de kreeft

Rond de tafel verhalen vertellen, is niet zomaar een tijdverdrijf. Op deze manier wordt wijsheid doorgegeven.

– Rachel Naomi Remen

Als we rond de tafel zitten, vertellen we het verhaal nog eens. Paul komt uit Maine en kan heerlijke gevulde kreeft maken. Hij bereidde deze specialiteit eens voor de verjaardag van Steve, zijn beste vriend. Paul kocht levende kreeften, bereidde ze, zette ze in de oven en serveerde ze aan onze gasten. Ergens halverwege dit elegante diner rook ik opeens een brandlucht. Ik zei daar iets over tegen de anderen en die roken het ook.

We stonden allemaal op en gingen overal in huis kijken waar het vandaan kwam. We controleerden de verwarmingsketel, we voelden of de muren heet waren, we keken of de oven en het fornuis nog aanstonden. Niets. We gingen naar boven, keken bij de wasmachine, in de garage, de achtertuin; we kwamen er nog altijd niet achter waar de lucht vandaan kwam. We besloten om voor de zekerheid de brandweer te bellen. Ik draaide het alarmnummer.

‘Hallo. Dit is geen echt noodgeval, maar we ruiken zoiets als verbrand rubber en we komen er niet achter waar het vandaan komt. Is het mogelijk om iemand te sturen die het kan uitzoeken?’

De telefonist vroeg: ‘Hoeveel mensen zijn er in huis?’

‘Acht.’

‘Laat ze allemaal in de voorkamer gaan zitten.’

‘Oké, maar volgens mij is dat niet nodig’, zei ik.

Vijf minuten later hoorden we sirenes – een heleboel. Drie brandweerwagens, met slangen, ladders en al, kwamen naar onze voordeur. De brandweerlieden holden naar binnen en begonnen rond te neuzen. De vijf mannen waren tamelijk groot (en mijn vriendin Patt en ik waren het erover eens, ook heel aantrekkelijk) en in vol ornaat. ‘Ja, het ruikt naar verbrand rubber’, zeiden ze meteen.

We gingen weer aan tafel zitten terwijl zij hun zoektocht voortzetten. Een brandweerman vroeg om toestemming om boven te gaan kijken in de slaapkamer van mijn tienerzoon. Toen de aardige man weer beneden kwam, zei hij met een lach: ‘Nou, misschien is daar brand, maar je zult er nooit achter komen!’

Na twintig minuten zoeken nog niets. De lucht was inmiddels aan het wegtrekken en de brandweerlieden besloten dat het waarschijnlijk de verwarmingsketel was. ‘Misschien kunt u beter een nieuwe kopen’, zeiden ze. Dat deden we een week later; hij kostte 1800 dollar.

We spoelen vooruit. Een jaar later. Nu wordt onze vriendin Barbara vijfenzeventig en Paul heeft aangeboden om – je raadt het al – zijn beroemde gevulde kreeft te maken. Hij maakt de kreeften klaar, zet ze in de oven en wij zitten ondertussen aan tafel te wachten. Plotseling ruik ik iets. Verbrand rubber!

Met wijd open ogen kijk ik naar Paul. Ik heb een déjà-vugevoel en vraag me af of ik in de film Groundhog Day terecht ben gekomen. Ik ga naar de oven, doe de deur open – en je kent die grote rubberen elastieken wel waarmee de scharen bij elkaar worden gehouden? Nou, Paul was vergeten ze eraf te halen. We hadden de oorzaak van het brandende rubber gevonden.

Opeens ging het hele verhaal van Steve’s kreeftdiner en de sirenes en de brandweerlieden weer door mijn hoofd. En ik begreep dat we helemaal voor niks 1800 dollar aan een nieuwe verwarmingsketel hadden uitgegeven. Kennelijk had Paul de elastieken toen ook vergeten weg te halen, maar hadden we dat pas geroken toen de kreeften al uit de oven waren.

Elke keer als we kreeft eten, vertellen we het verhaal. De gasten lachen en onze kinderen vallen ons bij met de details die ze zich nog herinneren. In het grote plan der dingen is het geen groot of diepzinnig verhaal. Er zitten geen grote levenslessen of morele overwegingen in. Maar het is wel een van de vele verhalen die ons gezin ‘maken’. Zo zit het met de liefde bij ons.

Verhalen smeden gezinnen bijeen. Verhalen over geboortes, gekke voorvallen, verhalen over leven en dood, over ome Joe, heilige verhalen. We vertellen ze telkens weer. We geven ze door van generatie op generatie. In goede en slechte tijden, zó zijn we samen. Zo zijn we er doorheen gekomen. Zo hebben we geleefd, gelachen en liefgehad.

Tijd voor verhalen

•Laat alle gezinsleden een foto kiezen uit jullie fotoalbums die ze echt leuk vinden en waar een herinnering op staat waarover ze graag willen vertellen.

•Organiseer een verhalenavond. Laat iedereen zijn eigen verhaal vertellen, beginnend met ‘er was eens...’

•Laat ze de verhalen vooral lekker aandikken.

•Vraag of andere gezinsleden aan het eind van het verhaal hun eigen versie willen vertellen.

•Luister hoe je gezin aaneen wordt gesmeed – en hoe de liefde bij jou thuis eruitziet.