22

Maura werd al vroeg wakker en was blij toen ze zag dat de zon scheen. Ze zou een stevig ontbijt maken voor de jongen en dan gingen ze samen Boston bekijken. De Freedom Trail en North End stonden als eerste op het programma met tussen de middag een picknick in de Blue Hills Reservation waar de hond een poosje kon rondrennen. Ze had een goed gevulde dag gepland waarin geen plaats zou zijn voor onaangename stiltes die hun met hun neus op het feit zouden drukken dat ze eigenlijk nog steeds vreemden voor elkaar waren. Een halfjaar geleden had ze in de bergen van Wyoming haar leven in Rats handen gelegd. Nu moest ze eerlijk toegeven dat de zwijgzame tiener met zijn reusachtige voeten een mysterie voor haar was. Ze vroeg zich af of omgekeerd hetzelfde gold. Was hij bang dat ze hem in de steek zou laten, omdat alle andere mensen die hij tot nu toe had gekend dat ook hadden gedaan?

Ze trok een spijkerbroek en een T-shirt aan, geschikte kleding voor een dagje uit met de hond. Ze was van plan om broodjes kip met avocado te maken, maar had geen idee of Rat dat lustte. Had hij ooit een avocado, alfalfa en dragon geproefd? Ik weet zo weinig over hem, dacht ze, en toch is hij hier en maakt hij nu deel uit van mijn leven.

Toen ze door de gang liep, zag ze dat de deur van zijn slaapkamer openstond. ‘Rat?’ Ze keek om het hoekje maar zag hem niet.

In de keuken trof ze hem aan voor de laptop die ze gisteravond op de tafel had laten staan. De hond lag naast hem en zijn oren gingen omhoog toen Maura binnenkwam, alsof hij blij was eindelijk iemand te zien die aandacht aan hem zou besteden. Ze keek over Rats schouder en zag tot haar schrik een autopsiefoto op het scherm.

‘Je moet niet naar die dingen kijken,’ zei ze. ‘Ik had de laptop gisteravond weg moeten zetten.’ Ze drukte op de Escapetoets. De foto floepte weg. Snel pakte ze alle mappen over de Red Phoenix bij elkaar en legde ze op het aanrecht. ‘Wil je me helpen het ontbijt te maken?’

‘Waarom heeft hij het gedaan?’ vroeg de jongen. ‘Waarom heeft hij mensen doodgeschoten die hij helemaal niet kende?’

Maura draaide zich naar hem om en zag hoe ernstig hij keek. ‘Heb je het politierapport gelezen?’

‘Het lag open en bloot op tafel. Maar ik begrijp het niet. Waarom zou iemand zoiets doen?’

Ze trok een stoel bij en ging tegenover hem zitten. ‘Soms is er voor dergelijke dingen geen verklaring. Tot mijn spijt moet ik zeggen dat ik vaak geen flauw idee heb waarom mensen zulke dingen doen. Waarom ze hun baby verdrinken of hun vrouw wurgen of hun collega’s doodschieten. Ik zie de gevolgen van hun daden, maar zou niet kunnen zeggen wat er de oorzaak van is. Ik weet alleen dat het gebeurt. Dat de mens tot gruwelijke dingen in staat is.’

‘Dat weet ik,’ zei hij zachtjes. Hij keek naar de hond, die zijn grote kop op zijn schoot had gelegd alsof hij wist dat de jongen behoefte had aan troost. ‘Dit is dus uw werk?’

‘Ja.’

‘En vindt u het leuk om te doen?’

‘“Leuk” is niet het juiste woord.’

‘Wat is dan het juiste woord?’

‘Het is uitdagend. Interessant.’

‘Maar vindt u het niet naar om steeds naar dit soort dingen te moeten kijken?’

‘Iemand moet het woord doen voor de doden. Ik kan dat. De doden vertellen me hoe ze zijn gestorven. Hun lichaam vertelt me dat. Of het een natuurlijke dood was of een gewelddadige. Soms word ik er verdrietig van. Als je ziet wat mensen elkaar aandoen, vraag je je wel eens af wat het betekent om een mens te zijn. Maar ik heb altijd geweten dat ik dit werk moest doen, dat ik hun stem moest zijn.’

‘Denkt u dat ik het zou kunnen doen?’ Hij keek naar het stapeltje dossiermappen. ‘Dit werk?’

‘Het werk van een patholoog-anatoom?’

‘Ik wil ook naar die antwoorden zoeken.’ Hij keek haar aan. ‘Ik wil net zo worden als u.’

Ze glimlachte. ‘Dat is het mooiste compliment dat ik ooit van iemand heb gekregen.’

‘Op Evensong zeggen alle docenten dat ik een gave heb om dingen te zien waar anderen aan voorbijgaan. Vandaar dat ik denk dat ik wel goed zou zijn in dit werk.’

‘Als je patholoog-anatoom wilt worden,’ zei ze, ‘moet je op school erg goede cijfers halen.’

‘Dat weet ik.’

‘Je moet eerst medicijnen gaan studeren en arts worden. Daarna moet je een klinische opleidingsperiode volgen en je specialiseren in forensische pathologie. Je zult heel veel jaren heel hard moeten studeren, Rat.’

‘Wilt u daarmee zeggen dat u denkt dat ik dat niet kan?’

‘Ik zeg alleen maar dat je het echt moet willen.’ Ze keek de jongen in zijn donkere ogen en meende daarin te zien wat voor man hij later zou worden. Intens en uitermate trouw. Een man die niet alleen het woord zou doen voor de doden maar ook voor hen zou vechten. ‘Je moet ook natuurwetenschappen studeren, want je moet wetenschappelijke bewijzen kunnen overleggen als je als getuige in een rechtszaak moet optreden. Intuïtie is niet genoeg.’

‘Ook niet als je intuïtie erg sterk is?’

‘Intuïtie is nooit zo overtuigend als wat een druppel bloed je kan vertellen.’

‘Maar soms voel je aan of iets klopt of niet. Zoals met die foto.’

‘Welke foto?’

‘Van de Chinese man die zelfmoord heeft gepleegd. Ik zal het u laten zien.’ Hij stond op, zette de laptop weer op de tafel en legde de dossiermappen ernaast. Met een paar klikken van de muis zette hij de digitale foto van het lichaam van Wu Weimin in de keuken van de Red Phoenix weer op het scherm. ‘De politie zei dat hij zich met één kogel in het hoofd van het leven had beroofd,’ zei Rat.

‘Dat klopt.’

‘Kijk eens wat er naast hem op de grond ligt.’

Gisteravond had ze de foto slechts vluchtig bekeken. Het was al laat geweest, na een lange dag met de jongen, en ze was slaperig geweest na twee glazen wijn. Nu bekeek ze de dode kok en het wapen dat hij nog in zijn hand had aandachtiger. Naast zijn schouder lag een patroonhuls.

Rat wees aan wat ze over het hoofd had gezien, aan de rand van de foto. Een tweede patroonhuls. ‘Er staat dat hij één kogel in zijn hoofd had,’ zei Rat. ‘Als hij tweemaal heeft gevuurd, waar is de tweede kogel dan gebleven?’

‘Elders in de keuken. Gezien de omstandigheden vond de politie het waarschijnlijk niet nodig ernaar te zoeken.’

‘Maar waarom heeft hij tweemaal geschoten?’

‘Dat zie je wel vaker bij zelfdodingen. Het slachtoffer moet voldoende moed verzamelen om het te doen en schiet de eerste keer wel eens mis. Het komt ook voor dat het pistool hapert. Ik heb zelfs een geval van zelfdoding meegemaakt waarbij het slachtoffer zich meerdere keren in het hoofd had geschoten. En een waarbij de persoon het wapen in zijn linkerhand had, terwijl hij rechtshandig was. En er was een man die…’ Ze stokte toen ze zich herinnerde dat ze zat te praten met een jongen van zestien. Hij keek haar echter zo bedaard aan als een collega.

‘Niettemin is het een goede vraag,’ zei ze. ‘Ik neem aan dat de politie erover heeft nagedacht.’

‘Maar ze zijn daardoor niet van gedachten veranderd. Ze hielden het erop dat hij die vier mensen had vermoord, ook al kunnen ze niet verklaren waarom hij dat zou hebben gedaan.’

‘Hoe hadden ze daar een verklaring voor moeten vinden? Er waren maar zo weinig mensen die de kok goed kenden.’

‘Net zoals niemand mij goed kende,’ zei hij zachtjes.

Nu begreep ze wat hem dwarszat. Hij was ook voor moordenaar uitgemaakt. Mensen die hem helemaal niet kenden, hadden een oordeel over hem geveld. Als Rat naar Wu Weimin keek, zag hij zichzelf.

‘Goed,’ zei ze. ‘Laten we er eventjes van uitgaan dat hij geen zelfmoord heeft gepleegd. Laten we zeggen dat iemand wilde dat het eruitzag als een zelfmoord. Dan moet iemand anders die vier mensen hebben vermoord en daarna de kok hebben doodgeschoten.’

Rat knikte.

‘Denk er even over na. Stel, jij bent de kok. Je staat in de keuken en hoort dat er in het restaurant wordt geschoten. Er zat geen geluiddemper op het pistool, dus moest je de schoten wel horen.’

‘Hoe komt het dan dat niemand anders ze heeft gehoord? In het rapport staat dat in de drie appartementen boven het restaurant mensen waren en dat die maar één knal gehoord hebben. Daarom heeft niemand meteen de politie gebeld. En toen is de vrouw van de kok naar beneden gegaan en heeft ze haar man dood aangetroffen in de keuken.’

‘Heb je het hele rapport gelezen?’

‘Het meeste.’

‘Dan heb je meer gelezen dan ik,’ bekende ze. Ze pakte het rapport van Staines en Ingersoll. Toen rechercheur Tam haar de mappen had gebracht, was ze niet blij geweest met het extra werk. Ze had het voor zich uit geschoven tot gisteravond en zelfs toen alleen de foto’s vluchtig bekeken. Nu las ze het politierapport van begin tot eind en zag dat het bevestigde wat Rat haar zojuist had verteld. Zeven getuigen hadden verklaard dat ze maar één knal hadden gehoord, maar in de Red Phoenix waren in totaal negen patroonhulzen gevonden.

Haar zesde zintuig begon op te spelen. Een knagend gevoel dat er iets niet klopte, zoals de jongen al had gezegd.

Ze pakte het autopsierapport over Wu Weimin. Volgens de patholoog-anatoom lag de kok op zijn zij met zijn rug tegen de gesloten kelderdeur. Zijn rechterhand, waarin hij het wapen nog vasthield, was onderzocht en men had er kruitresten op aangetroffen. Ze vergat dat Rat meekeek toen ze de muis pakte en langzaam door de autopsiefoto’s van de kok scrolde. De fatale kogel was via de rechterslaap binnengedrongen en een close-up liet zien dat het een contactwond was, rondom geschroeid en zwart geblakerd in de vorm van een cirkel wegens de gassen die uit de loop waren gekomen. Er was geen uitgaande wond. Ze klikte naar de röntgenfoto’s van de schedel en zag dat daarin kleine metaaldeeltjes zaten. Een hollow-point kogel, dacht ze, ontworpen om uit te zetten en dan te verpulveren, waarbij de kinetische energie regelrecht in het weefsel dringt. Minimale penetratie met maximale schade.

Ze pakte een andere map.

Het tweede autopsierapport ging over James Fang, de zevenendertigjarige kelner die op de grond achter de bar met de kassa was gevonden. Hij was gedood door één kogel in zijn hoofd. De kogel was boven zijn linkerwenkbrauw binnengedrongen.

Het derde rapport ging over Joey Gilmore. Zijn lichaam had voor diezelfde bar gelegen, te midden van bakjes met een afhaalmaaltijd. Bij hem was één kogel in zijn achterhoofd gedrongen.

De laatste twee slachtoffers waren Arthur en Dina Mallory, die beiden waren aangetroffen bij de tafel in de hoek waar ze hadden gezeten. Arthur was door twee kogels geraakt, één in zijn achterhoofd en één in zijn wervelkolom. Zijn vrouw was door drie kogels geraakt, in haar wang, het midden van haar rug en haar schedel. Maura bladerde naar de samenvatting van de patholoog en zag dat hij tot dezelfde conclusie was gekomen als zij, namelijk dat Dina Mallory in beweging was geweest toen de eerste twee kogels haar hadden geraakt, waarschijnlijk omdat ze had geprobeerd aan de aanvaller te ontkomen. Maura wilde het rapport al opzijleggen toen een zin over de ontleding van de maag en de twaalfvingerige darm haar aandacht trok.

Afgaande op de inhoud van de maag, die onder meer spaghettideeltjes en een uit tomaten vervaardigde saus lijkt te bevatten, is mijn schatting dat het slachtoffer één tot twee uur voor haar dood haar laatste maaltijd heeft genuttigd.

Maura pakte het autopsierapport van Arthur Mallory en bladerde naar het onderzoek van de maag, die was opengesneden, zoals bij secties gebruikelijk is, waarna de inhoud apart was onderzocht.

De maag bevat onder meer vlees en kaas, en gedeeltelijk verteerde stukjes kropsla. De laatste maaltijd is naar schatting één tot twee uur voor het intreden van de dood genuttigd.

Dat was vreemd. Waarom zat het echtpaar Mallory in een Chinees restaurant als ze zich al te goed hadden gedaan aan een vermoedelijk Italiaanse maaltijd?

De beschrijving van de maaginhoud van half verteerde slablaadjes en tomatensaus had haar de eetlust benomen. Ze deed de map dicht. ‘Zulke dingen moet je eigenlijk niet lezen als je nog niet hebt ontbeten,’ zei ze. ‘Het is een prachtige dag en ik ga nu allereerst pannenkoekjes maken. Goed? Laten we hier verder niet meer aan denken.’

‘Maar hoe zit het met de ontbrekende kogel?’ vroeg Rat.

‘Zelfs als we die nu nog konden vinden, zou dat niets veranderen aan de conclusies van het rapport. De lijken zijn allang begraven of gecremeerd en de plaats delict is ontruimd. Om een zaak te heropenen, moet je nieuw forensisch bewijsmateriaal hebben. Na zoveel jaar zal er niets meer te vinden zijn.’

‘Maar er zit iets niet goed. Dat bent u met me eens.’

Ze zuchtte. ‘Laten we even aannemen dat de kok geen zelfmoord heeft gepleegd. Laten we even aannemen dat iemand anders, een onbekende persoon, is binnengekomen en is gaan schieten. Waarom is de kok dan niet gevlucht?’

‘Misschien kon hij niet wegkomen.’

‘De keuken heeft een achterdeur. In het rapport staat dat die in een steeg uitkomt.’

‘Misschien was die deur van buiten op slot gedaan.’

Ze zette de foto’s van de plaats delict op het scherm. De jongen zou die eigenlijk niet mogen zien, maar hij stelde goede vragen en tot nu toe leken de dingen die hij had gezien, hem niet van streek te maken. ‘Kijk.’ Ze wees naar de keukendeur. ‘De deur staat open. Hij had er dus vandoor kunnen gaan. Als je hoort dat er ergens wordt geschoten, is het logisch dat je meteen de benen neemt.’

‘En die deur?’ Hij wees naar de kelderdeur die geblokkeerd werd door het lijk van de kok. ‘Misschien wilde hij zich daar verstoppen.’

‘De kelder heeft geen andere uitgang. Het zou niet logisch zijn om je daar te verstoppen. Denk even aan al het bewijsmateriaal, Rat. Hij had het wapen in zijn hand toen hij werd gevonden. Er zaten kruitsporen op zijn hand, wat bewijst dat hij het vasthield toen het werd afgevuurd.’ Ze zweeg toen ze weer aan de extra patroonhuls dacht. Het pistool was in de keuken tweemaal afgevuurd, maar de getuigen hadden maar één knal gehoord. De Glock had een loop met schroefdraad, zodat je er een geluiddemper op kon zetten. Ze probeerde een andere gang van zaken te construeren. Een onbekende moordenaar schiet Wu Weimin dood. Hij verwijdert de geluiddemper en legt het wapen in de hand van de dode man. Hij vuurt nog een schot opdat er kruitsporen zullen worden aangetroffen op de huid van het slachtoffer. Dat zou verklaren waarom de mensen boven maar één knal hadden gehoord en er toch twee patroonhulzen in de keuken lagen. Maar er zat één detail in dit scenario dat ze niet kon verklaren: waarom Wu Weimin, toen hij de kans had gehad via de achterdeur te vluchten, ervoor had gekozen in de keuken te blijven.

Ze bestudeerde de kelderdeur. En het lichaam van de kok dat ervoor lag. Dat de deur blokkeerde. Opeens dacht ze: Misschien kon hij niet vluchten.

Omdat hij een heel goede reden had om te blijven.