16

De spirituele trouwbelofte

In de traditionele liefdesrelatie beloof je in principe elkaar trouw te blijven in voor- en tegenspoed, ‘tot de dood ons scheidt’. In allerlei religieuze vormen van de huwelijksceremonie moeten partners dit plechtig aan elkaar beloven of zelfs zweren op de Bijbel en ‘voor het oog van God’. Voor het burgerlijk huwelijk en het samenlevingscontract is dit bij de wet geregeld: artikel 1:81 BW stelt: Echtgenoten zijn elkander getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd. Zij zijn verplicht elkander het nodige te verschaffen. In datzelfde Burgerlijk Wetboek wordt ook de onderhoudsplicht ten aanzien van in het huwelijk geboren kinderen omschreven. Waar dat voor kinderen volkomen terecht is, is het eigenlijk best merkwaardig om twee volwassen mensen te veroordelen tot de plicht elkaar te onderhouden. Hieruit blijkt weer eens dat de traditionele liefdesrelatie in elk geval voor een deel een versluierde ouder-kindrelatie is. Soms zeggen mensen dat deze zorgplicht en het delen van al je bezittingen juist een vorm van onvoorwaardelijke liefde is. In werkelijkheid kun je alleen iets delen met een ander als het helemaal van jezelf is. Je geliefde bijstaan in moeilijke omstandigheden kan alleen een uiting van liefde zijn zolang dat niet verplicht of vanzelfsprekend is. Verplichting en vanzelfsprekendheid zijn niet gericht op liefde maar op veiligheid. Hoe veiliger en vanzelfsprekender een relatie wordt, hoe minder liefde er nog in ervaren zal worden.

In een spirituele liefdesrelatie hebben beide partners geen enkele verplichting ten opzichte van elkaar: het samenzijn gebeurt uitsluitend vrijwillig en alleen als beide partners dit willen. Op het eerste gezicht lijkt dit op de ‘vrijheid-blijheid’-moraal van de hippies uit de jaren zestig. Die overeenkomst is slechts schijn: in de hippietijd was er juist heel veel verplichting, namelijk om je af te zetten tegen de hypocriete huwelijksmoraal van de jaren vijftig door ‘het’ zoveel mogelijk met iedereen te doen. Pijnlijke gevoelens die daarbij ontstonden, werden genegeerd of zo snel mogelijk toegedekt met een andere ‘kick’.

In een spirituele relatie hebben de partners wel degelijk een commitment, alleen niet aan elkaar of aan de relatie, maar aan hun eigen spirituele ontwikkeling. Het is eigenlijk een commitment aan wie je werkelijk bent, aan je diepste waarheid. In feite heb je dit commitment ook als je geen liefdesrelatie hebt, want het vloeit voort uit je spirituele aspiratie, uit de wens om vrij te zijn van ego-beknellingen door deze te overstijgen in je natuurlijke staat van Zijn. Maar als je als spirituele beoefenaar een liefdesrelatie hebt met iemand die ook een spirituele aspiratie heeft, dan zal er spontaan een wisselwerking ontstaan tussen beide partners. Dit is dus juist niet het gevolg van een verplichting, maar de vorm die liefde tussen mensen aanneemt als ze vrijgelaten wordt. Een spirituele trouwbelofte is dus vooral een belofte aan jezelf die je deelt met je partner. En eigenlijk is het helemaal geen belofte in de betekenis van dat je verplicht bent om je eraan te houden. Het is veeleer een uitdrukking van je wens om elkaar te helpen je ware zelf terug te vinden. Zo’n trouwbelofte zou er bijvoorbeeld zo uit kunnen zien:

•_ Ik beloof je dat ik trouw zal blijven aan mezelf en aan mijn spirituele aspiraties, en dat ik mijn zelfstandigheid niet zal opgeven voor jou of iemand anders.

•_ Ik beloof je dat ik jou alle ruimte zal geven om je spirituele aspiraties te volgen en je zelfstandigheid te behouden of te ontwikkelen.

•_ Ik beloof je dat ik verantwoordelijkheid zal nemen voor al mijn gevoelens, de fijne en de pijnlijke. Als ik deze met je deel zal ik daarbij proberen eerlijk tegen je te zijn, niets te verdoezelen of te verfraaien, en jou daarbij niet te pleasen of af te wijzen.

•_ Ik beloof je eerlijk te blijven over of ik wel of niet samen met je wil zijn, en over de gevoelens die ik wel of niet voor jou heb.

•_ Ik beloof je dat ik mijn spirituele inzichten met je zal delen maar ze niet aan je zal opdringen.

•_ Ik beloof je dat ik mezelf en jou niet zal afwijzen als het ons af en toe niet lukt om ons aan deze belofte te houden, en in plaats daarvan er met humor en lichtheid naar zal kijken.

Zie je wat een geschenk je aan elkaar en aan jezelf geeft als je je relatie laat opbloeien vanuit deze aspiraties? Hier ligt de spirituele middenweg tussen vrijblijvendheid en verplichting. Deze middenweg bevrijdt je van zowel bindings- als verlatingsangst, en brengt je steeds meer in de liefdevolle en onbegrensde helderheid van de natuurlijke staat van Zijn.

Waar anders zou spirituele trouw

ter wereld ooit gevonden kunnen worden

dan tussen jezelf en jou!

(met dank aan Joost van den Vondel)