Inleiding

Waar komt dit boek vandaan?

In 2009 verscheen mijn boek Verslaafd aan liefde. Dat gaat over hoe het zelfbeeld dat we in onze jeugd aanleren voor heel veel narigheid zorgt in ons volwassen leven. Deze identificatie met een aangeleerd zelfbeeld beïnvloedt zo’n beetje alles wat we doen en laten in relatie tot andere mensen, en in het bijzonder in onze liefdesrelaties. De manier waarop we streven naar een gelukkige liefdesrelatie blijkt echter juist vaak de oorzaak voor het stuklopen ervan. Het boek beschreef ook de spirituele uitweg uit dit contraproductieve automatisme: op de juiste wijze leren kijken naar onze eigen geest om ons zodoende de onjuistheid van het aangeleerde zelfbeeld te realiseren en in plaats daarvan te gaan leven vanuit onze natuurlijke staat van Zijn.

Het verschijnen ervan bracht een stroom van reacties van lezers op gang die op een of andere wijze in liefdes- en relatieproblemen verkeren. Al een paar jaar krijg ik vragen van lezers over beknellende situaties in liefdesrelaties of in het gemis eraan, die ik per mail heb beantwoord. Ook de cursussen die ik over dit onderwerp geef hebben veel praktijkvoorbeelden opgeleverd van hoe liefdesrelaties soms stuklopen door ons gebruikelijke ideaalbeeld ervan. Daardoor heb ik nu een echt praktijkboek kunnen schrijven waarin allerlei aspecten van de standaard liefdesrelatie belicht worden vanuit een verhelderend spiritueel perspectief. Waarom laten we door ons eigen gedrag onze liefdesrelaties mislukken? Hoe kunnen we op een andere wijze liefdesrelaties aangaan die niet langer verzanden in een crisis of een kleurloos samenzijn? Hoe kunnen we relaties aangaan waarin de liefde levend blijft, groeit en bloeit, en bijdraagt aan het geluk en de spirituele ontplooiing van beide partners? Zo’n opbloeiende liefdesrelatie heb ik ‘spirituele relatie’ genoemd om aan te geven dat het een volkomen andere benadering vereist dan gebruikelijk is in de ‘standaard relatie’. Het is geen eenvoudige omschakeling naar deze spirituele wijze van relaties aangaan, maar eigenlijk toch nog minder moeilijk dan blijven doormodderen vanuit ons traditionele ideaalbeeld van de liefdesrelatie. Vooral het transformeren van een bestaande standaard relatie in een spirituele kan een bijzonder pijnlijk proces zijn, maar toch lang niet zo pijnlijk als doorgaans het vastlopen en verbreken ervan is. Er zullen op deze weg veel oude en beknellende automatismen aan het licht komen, maar in het herkennen en loslaten ervan schuilt de vreugde van het bij jezelf thuiskomen, van het herkennen wie je werkelijk bent en altijd al was.

Om je deze benadering eigen te maken is studie en oefening nodig. Studie omdat je enigszins moet snappen waarom je gebruikelijke strategie om geluk in je leven te brengen zo beperkt succesvol is en vaak zelfs averechts werkt, en waarom de spirituele strategie beter werkt. En oefening omdat het doorzien van je oude patronen weliswaar een noodzakelijke maar niet een voldoende voorwaarde is om je ervan te bevrijden. Daarvoor is training nodig: de bereidheid om je geest te oefenen in deze nieuwe manier van kijken naar jezelf en de werkelijkheid. In deze praktische oefeningen zijn twee vormen te onderscheiden. Er is de formele oefening: meditatie volgens de juiste methode en met een dagelijkse regelmaat. Hierover heb ik in andere boeken al geschreven. En er is de oefening in de praktijk: het proberen aanwezig te blijven bij allerlei pijnlijke situaties waar je doorgaans geneigd bent van weg te lopen, en het loslaten van die krampachtige neiging te willen vasthouden aan aangename situaties. Oefenen in een andere manier van communiceren met je partner dan standaard gebruikelijk is. Oefenen in een andere manier van reageren op situaties die in de standaard relatie taboe zijn. Oefenen in een andere manier van alleen zijn zonder vervreemding van jezelf en zonder eenzaamheid. Daarover gaat dit boek. Studie en oefening vormen samen het pad dat leidt tot de vreugde van een spirituele levenshouding die op geen andere wijze te evenaren is. Al het intense geluk dat je altijd in een standaard relatie hebt nagejaagd zonder het ooit te bereiken (omdat het op die manier niet te bereiken is) ontstaat op natuurlijke wijze in een spirituele relatie. En ook als een liefdesrelatie op dit moment niet op je weg komt, is er de intense vreugde van het heel zijn, in harmonie met jezelf, vrij van het gebruikelijke gemis aan ‘die ene die er altijd voor me is’. Kortom, het spirituele pad is de meest vreugdevolle onderneming die je in je leven kunt aanvangen. Moge dit boek je daarbij helpen. De persoonlijke verslagjes die je erin vindt, zijn afkomstig van lezers en cursisten, maar ze zijn onherkenbaar gemaakt om hun privacy te beschermen. Mocht je dus een gelijkenis menen te zien met een werkelijk bestaand iemand, dan is die overeenkomst louter toeval.