++

==

==

==

==

Jackie, wanneer ging de president volgens jou voor het eerst serieus nadenken over het presidentschap en er dingen voor doen? Wanneer ging hij zich volgens jou beschouwen als een mogelijke president?

Volgens mij dacht hij er waarschijnlijk al ontzettend lang over na, al lang voordat ik het wist, en ik zeg dit omdat ik me uit het eerste jaar dat we getrouwd waren, herinner dat ik hem hoorde op de Cape [Cod]. Hij was in een kamer met zijn vader in gesprek en ik kwam binnen en ze hadden het ergens over... over het vicepresidentschap. Dat was pas in het jaar nadat hij tot senator was gekozen.

Dat was 1953?

Ja. Ik zei, ‘Had je het erover om vicepresident te worden?’ of iets dergelijks, en hij lachte een beetje. Maar volgens mij was het altijd... hij hield nooit op, hij ging altijd nog een stapje verder. Dus natuurlijk, na dat vicepresidentgedoe ging hij, nou ja, absoluut verder voor het presidentschap.[5] Maar ik denk... ik weet het niet... dat het misschien al was toen hij zich voor de eerste keer kandidaat stelde voor de Senaat. Het was in ieder geval voordat ik hem kende.

==

Joseph P. Kennedy jr., Joseph P. Kennedy sr. en John F. Kennedy bij aankomst in Southampton, Engeland, juli 1938

Ik ben ervan overtuigd dat hij het in zekere zin altijd al in gedachte heeft gehad. Is het waar, zoals hier en daar is gepubliceerd, dat de ambassadeur [vader Joseph Kennedy sr.] oorspronkelijk had gedacht... had verwacht dat Joe de belangrijkste politieke figuur van het gezin zou zijn?[6]

Dat is zo’n afgezaagd verhaal dat iedereen die Mr. Kennedy interviewde... je wordt zo moe van mensen die om anekdotes vragen en dan vertelde hij altijd dat Joe jr. dat zou gaan doen. Weet je, hoe zal ik het zeggen? Joe heb ik immers nooit gekend. Volgens mij zou Joe de politiek in zijn gegaan en Jack, die zo dicht op hem zat, kon hem dan in Massachusetts niet achternagaan. Misschien was hij dan iets literairs gaan doen. Maar het is niet zo eenvoudig als het verhaaltje luidt. En toen Joe eenmaal dood was, toen zei Mr. Kennedy nooit zoiets raars als: ‘Oké, nu zullen we jou kandidaat maken.’ Alles ontwikkelde zich gewoon... ze kwamen net terug uit de oorlog... ik weet het niet.

Het verhaal klonk mij een beetje te makkelijk, te gemaakt in de oren. Ik zat met Joe in hetzelfde jaar op Harvard, maar...

Ik heb het idee, voor zover ik iets weet van Joe en alles, dat hij zo weinig fantasie had vergeleken met Jack. Hij zou nooit... ik denk dat hij waarschijnlijk wel senator geworden zou zijn, maar niet veel meer. Ik weet niet of dat een vooroordeel is, maar volgens mij had hij niet het soort inbeeldingsvermogen dat Jack had.

Nou ja, ik kende hem zeker behoorlijk goed en hij had niet die fantasie of die intellectuele kracht of intellectuele belangstelling. Hij was een zeer aantrekkelijke, charmante kerel en zou volgens mij veel succes hebben gehad in de politiek, maar ik denk niet dat hij zo ver zou zijn gekomen als de president. Dat vicepresidentschap had hij dus al een tijdje vóór 1956 in gedachte?

Wel, dat is grappig... ze hadden het daarover in, ik denk, rond oktober-november 1953 op de Cape. Maar toch weet ik dat Jack die avond in Chicago, toen hij kandidaat was voor het vicepresidentschap, hij dat toen helemaal niet wilde. Weet je, het was op het laatste moment dat Stevenson de conventie opengooide, en dat alles leerde hem zoveel over hoe hij het in 1960 in Californië aan moest pakken, omdat niemand hierop voorbereid was. En ik herinner me hoe ik in dat kantoor was en Bobby iemand probeerde te krijgen om borden met Jacks naam te beschilderen.[7] Ik bedoel, hij probeerde niet eens vicepresident te worden.

Dat wil dus zeggen dat toen hij in 1956 naar Chicago kwam, toen kwam hij eigenlijk niet om te...

Nee. Hij wilde... hij wilde het niet. Weet je, hij dacht dat Stevenson verslagen zou worden en dat zou zijn omdat... een van de oorzaken zou zijn omdat hij een katholiek bij hem op het ticket had staan en dat kon alleen maar een belemmering voor hem zijn. Maar toen het open werd gegooid, ik weet niet wie zei, ‘Maak er dan maar een race van’, of zoiets. Het gebeurde allemaal die avond.

==

Robert F. Kennedy tijdens de Senaatscampagne van John F. Kennedy, Massachusetts, 1952

Hij moet het toch in gedachte hebben gehad, want ik herinner me dat Ted Sorensen... of misschien had Ted het in gedachte... bij me op bezoek kwam op de Cape die zomer, voor de conventie, om dit te bespreken... en dat ik Ted vertelde dat ik ervoor was en dat andere mensen in het kringetje rond Stevenson ervoor waren. Je weet nog wel dat Ted een notitie had voorbereid over de katholieke kiezers.[8]

Ach ja, dat is zo. Ik besefte niet dat dat toen was. Het vreemde van Jack dat het zo moeilijk voor mij maakt om in deze interviews over te komen alsof ik weet waarover ik het heb, is dat hij nooit over dit soort geheime doelstellingen sprak of over het beramen van plannen. Het leven met hem ging altijd zo snel... wat je die dag zou gaan doen. Thuis had hij het altijd over de dingen of de mensen waar hij over nadacht. Ik bedoel, mensen zeggen wel dat hij nooit thuis met mij over politiek sprak, maar dat was het enige waarover gepraat werd. Maar hij smeedde nooit plannen voor dingen om jou dan te vertellen dat hij daarnaar streefde en het leven met hem ging zo snel... het is pas als je terugkijkt dat je ziet wat er wanneer is gebeurd.

Met mensen is het leven zo in ieder geval niet. Ik geloof niet dat mensen doelen hebben waarvoor ze plannen smeden om die te bereiken. Er zitten dingen van nature in hen die tijdens hun leven opkomen, die aangeboren in hen zitten en waarnaar niet bewust gestreefd wordt. Als mensen dat gaan doen, dan krijg je een soort Nixon-gedoe,[9] dat zo onaangenaam is en de president leefde zo intens van dag tot dag dat dat nogal impliciet was in zijn carrière in zowel geest als doel, in plaats van, denk ik, bewust in zijn gedachte of iets waarover hij ooit zou praten. Jij... toen hij in 1956 besloot om zich kandidaat te stellen voor het vicepresidentschap, wat was het toen... alleen omdat de gelegenheid zich plotseling aan hem voordeed, denk je? Of...

Ik was met hem aanwezig op die conventie in Chicago, maar ik was in verwachting en dus bleef ik bij Eunice,[10] en hij zat in een hotel met Torb.[11] En ik sprak hem... je zag hem overdag tijdens de conventie, je at ’s avonds met hem, maar het was zo’n... ik kan je niet vertellen hoe chaotisch het was... hierover zou je met Torb moeten praten. Weet je, hij was zo moe en hij werkte de hele tijd. Iedere dag was anders, dus ik denk dat het was, toen... Het grootste gevecht in zijn leven, waar je me nog maar eens naar moet vragen, was toen hij de machtsstrijd won in Massachusetts. Dat ging om het voorzitterschap van de delegatie van Massachusetts, nietwaar?

==

Senator John F. Kennedy tijdens de Democratische Conventie van 1956 in Chicago

Ja, tegen Bill Burke.

Ja, tegen ‘Onions’ Burke.[12] Omdat dit het enige van alle gevechten was dat hij in zijn leven had gevoerd waarbij ik hem zenuwachtig heb gezien en hij over niets anders kon praten. Dat was het belangrijkste dat voorjaar, het winnen van die strijd, denk ik. En hij dacht echt nergens anders aan. Hoe dan ook, hij ging daarheen [de conventie in Chicago] als iemand die een beetje belangrijk was, en ik denk dat hij een paar onbevredigende vergaderingen had met Stevenson, en toen was daar ineens die avond. Ik herinner me dat ik de hele nacht opbleef in het hoofdkwartier en dat Bobby naar me toe kwam rennen en zei: ‘We weten niks. Wat doen we met Nevada?’ Ik zat in een hoekje iets te doen met enveloppen of iemand over te halen om naamborden te maken en ik zei verlegen: ‘Ik heb een oom die in Nevada woont.’ Niemand had ooit gedacht dat ik familie in de politiek had of zo, maar deze oom was goed bevriend met Pat McCarran.[13] Dus trokken we ons even terug in het achterkamertje, Bobby en ik, en daar belde ik hem op.

Wie was die oom?

Norman Biltz. Hij heeft altijd in de politiek van Nevada gezeten. Hij is getrouwd met de zus van mijn stiefvader, Esther, die eerder getrouwd was geweest met de broer van Ogden Nash. Daarna trouwde ze met Norman Biltz, denk ik, en woonde ze de rest van haar leven in Reno.[14]

Is Norman Biltz een Democraat?

Ja. Weet je, maar Pat McCarran en al die types waren allemaal, ik weet niet, nogal... ik weet niet of hij ‘louche’ is, want ik mag hem graag, maar hij is beslist iemand die je moet kennen in Nevada. En hij zei, ‘All right’, omdat Nevada niet voor Jack was geweest, en de volgende dag gingen alle stemmen van Nevada naar Jack. [Schlesinger lacht] Dus het enige wat ik weet is dat toen hij besloot, ik weet het niet, maar ik weet gewoon dat ik wist dat hij die dag... die avond... voor het vicepresidentschap zou gaan. En eerder... ik denk dat Torb je dat wel kan vertellen, want hij was in die kamer [in Harvard] zijn beste vriend.

Ja, we zullen nog met Torb praten. Dit komt uit mijn geheugen, want ik kan me Stevensons besluit herinneren om het open te gooien, en dat Ted of iemand van de staf van de president dingen met me kwam bespreken en volgens mij dachten sommige mensen er toen al aan... voordat het volgens mij op de achtergrond raakte en toen kwam het plotseling boven. Laten we het hebben over het gevecht met Bill Burke. Het was eigenlijk een strijd tegen John McCormack, nietwaar?

Ja, maar je moet me er wel iets over vertellen en dan kan ik je vertellen wat ik me ervan herinner, want het is...

Het grote probleem was wie de baas was over het bestuur van de Democratische partij van de staat, en Burke was...

En dan had je Lynch...

==

Senator Kennedy met Kenny O’Donnell, 1960